🇨🇴⚖️ La Rama Judicial valida a Ariel en prueba de concepto de IA. Conoce los resultados aquí

CSJ - SC04-06-1986

Corte Suprema de Justicia

Icono de documento PDF

Descargar PDF

Disponible

Detalles

Título
CSJ - SC04-06-1986
Autor
Corte Suprema de Justicia
Categoría
Jurisprudencia
Área del derecho
Civil
Año
1986

ÚLO234

CORTE SUPREMA DE JUSTICIA

SALA DE CASACIÓN CIVIL

SAGISTRADO PONENTE: Alfbcrto Ospina Botaro

Cogotá, D.E., JUnto Cuatro do Mil Movcelontos Ochonto y 3Elo. A E => Procodo la Corto a desialr cl Rosurso da Casación intorpuosco por varios da les ¿onmeáodos contro to Sentencia €) 13 do Marzo do1,205, cdicionodo cl 11 do oyo, pronuacioón por ol Tribunal Suporisr dal Etiotrito Judicial «o > Ibagué, cn of precos _crdinario sgotontoto por Myrian Trujillo 6campo contro dergo Aliborto Menosos Giraldo, e oro España MoenoE cc3 Sárehoz, Sondra Rocfo Manosos Trujilto y Alondra Mienosos Vara, co co horodoreo de FOllx Artanto lencgos Miranda. A ANTECEDENTES + 3) Por quo gor ropartimionto to esrrospondló ol Juagodo Cuarto Civil dol Circuito do Iboguá, solteltó to onclonada demancanto quo con cudienclo do los rofcrtdos éonandadoz so doeloraco quo enwo Fóliz Antoalo 22enosos, ya foliccida, y to libolisto, oxigtló uno seciodod hceho, la quo eo cneucntro disucita y dcha iiquidarso. 18) to domandanto roftoro esa olementes do hecho da susprotenslenos, los quo soguldamonto 20 compangilon: 9) Quo hizo vida morttal con Fóliz Anto nto fenosos dosdo 1970 hasta el foliceimicato do Sato, que cuurrió al 11 de

farzo de 1.029, Es cuyo unión nactó Sondro Rocfo, quion fuó roseneciónpor su podra coco hijo natural. b) Guo cn bo fecha on que co produjo la entén, alsguno tono bionos do fertunos poro fucgo acentestó que gor el (e3] fuorzo porcenal do ombes y con al prozósito do roportirso tos utilidados y eirdidas, cgquirlcson vartos bloros, amucblos a inmuculas. $11) Con ogosicióa do tos Comandados, la perimora instonclatorain$ cen Sentonela do 2 do Octubro do 1.900, ta que Posultó serlo dos” fovaa rta adobnolndoonto , to qua dió lesor a que ¿sto intorpuslera contro éicio decisión cl recurso Es ogolosión, hoblondo tormincdo cl segunda grado do Jurisdicción con follo do 13 de Morzo do l. 20. | rovecotorio dol proforico ú- 0153 ETT nicar tiográficamento al degistrador tes datos csonciolos eel esto do quo se trato, como iidicación del mismo, fccha y nú aero dol instrumento, focha € lo providencia, nembros delas portos, nímoro o acmbres y ubicación do los bienos, para que proccda a ofectuar cl rogistro provisiznal, que producirá ofosto inmo dátoto entro tas partos y franto o torecros.- 261 rogistrador, ol recito del oviso muncionado y provia suonotoción cn la ecofunna torecra del Libro radicador, hará lo correspondienta

inscripción, cl mismo dio, sin cobro do dorccheo alguno.- 05 dontro de un mos, contado dosdo la focha Co la raútesción no so proveyore al royistro dofinitivo, con lo prosantoción dol título y sucopla dostinada a la oficina y al pago «a loz corrospendiecntos dorcahos, ol registro provisional codisaró y mo producirá ofccto algunos poro si dentro do dicho mos 30 ofectuora al rogistra Cofinitivo, costo surtirá todos sus ofcr tos tonales dasda ki focha do cquál, do todo to cual so dojará constancia cn ci follo y on la coluana soxto ai blbro raditador”. Para el coco do cuty “estica to Sala que cd funcionario estaba lonodo a ofoctuar siquiora ol registro provistanal, pora qua produjeracfecto inmediato como créona h toy, sin óbr> do dorccho alguno y mantonor el rogistro provisional hasto "contro US unas 29% cual os cl término «o caducidad (Art. 33 inc. 3%, idido0). Paro ol precodiniento fuó distinto; lo cual ná implica qua ol derceho a la inscripción ecclomado cero nulo hubloz vulnorado per loz situccionos jurídicas y fácticas cquí apuntadas. tilzo bicn, entoencas, cl ronistrador al cfcrtuar cl ronistro do to órdon judicial, pose al antorior, por cuanto cj turno judicial cstoba con antolación al de la supuosta cáguirtonto y donandanto. Oportunidad que costado Honado a consorvarimsto un mes Pentado dosdo la focha do la radicación”; aún cuando ésto no so hizo por las rozenos ccnsurablos, arotadas cn cita providencia y ocreditodas a travás Col rollo grecosal. Finalmento ha de conclulrso, qua cl regis tro o Inseripción atocado se ajusta a la loy; amíón, do que "la nulidad proes da Enicomonto cuendo el roquisito qua 52 ha enitido to exigo la loy para al valor ¿ol acto o contrato, porqua si so trato do condiciones qua no dicen re bisióa con lu validaz dol acto jurídico, su omisión no producirá nulidad, sino 1 yE 0:-0235 ¿37 Cl a-quo, pues cn gu tugar doctoré la axistoncla do lo sociedad do hocho y éispuso las domós medidas consccuonstoles y, modianto solicitud do odición c2 la sontonelo y rospecto do lo cendona en costas, la aeopto y sanciona con ls ciscas a tedos tes damondados, cn providonceia de 11 do tayo dal mismo 3:,De IV) Inconformos tos demandados Jorgo Albcrto y ría España Monosos een ta sentencia del 2d quen, intorpusioren contracio cl rocurso do cosactón, cl quo por costar tramitado procedo la. Corto a ds cidirto. La sontongela dol Tribunal y sus mollvecionos. El sontenelogdar do segundo grado, lucgo de rofarole tos antoreéontos dal fitiglo, aborda ol punto da lo sectodad do hochs ontro cencublnos y con cito do jurisprudencia Eo la Corto, exproso que tal os»

¿ocio do sericdod tiara lugar, siecmpeo y cuando so cumplon tos extsonelos si guientes; a) que sa trato do una serlo coordinado de hechos da oxptoteción ecan; b) que se ejorza tina acción porafola y simultnea entro los prosuntos ocestodos, tendiento o la consocución do benoficios; c) quo la cotoboraciónentro olles so cumpla cn un pló do tgualdad y, por ondo, no haya subordino ción o dopongoncia dol uno para ésn ol otro, y €) quo no so troto de un os tes éa simplo ingivisión, toncnela, guarda, consorvación o vigilanela do bla nos Cemunos., sino do verdadoras crtividados ceonémicas cnreaminadas a cbto= nor bonoficios. | Añado ol ad quem, rospocto de esto linaje de socio Céca, quo os nctosoplo, adomós que motilon ostas dos elreunstoncios: la.) y suo la sectodod no haya tenido por finalidad ercar, prelengar o femontar ol | concubinato; 2a.) como cl concubinato no cerco por sí sóto comunidad do bionos, mi sociedad do hocho €s protiso, pora recenoter la soclodad do hochochtro eoncubines cs indispensablo quo so pucda distinguir claramento lo quo “cs la común ostividad do los concublnos on una determinada empresa ercado | con el propósito Eo roolizar bonofielos, do to gua os ol simple rogultado deuna ecuón administroción do tos blenes do uno y otro o da ambos. Scntodo to antorisr, ol Tribunol haco uno incursión

0 tos olcmontes do pruoba quo cbran en aj iiglo y, una voz que dostoca tas ! | ! | U-0236 - 3ecslorccienos rondidas per Josó Cabrio) Lépoz Sarmiento, Gor man Benilla Hornándoz y Josts Antonto Cómoz Gónoz, conclu yo que do dicha pruoba tostimoniol “analizada on conjunto ha quedado domostrado quo lo demandanto duranto al ticmpo quo vivió con ol oxtinto Fófiz Antento Monoses no sa limitó o doscmpoñor sóta ol popol da concubina sino que gracias al esfuapzo quo tos des adquiricren atgunos blenos como quiera qua el softor Féliz Antonto Menosos Mirondo cuanCo Cpazó a convivir cen ésta (Myriam Trujillo Ceompo) sóto tenfa su consul torlo edontolégico al cual lo écdicabo tedo su tUcmpoz qua lo quo astaba siom pro al frento monojando tos billorines oraJ a domandante Myriam Trujillo Ccam E9. quién odomás cra la que pogobo a las porsenas quo la ecompoñoban para lo explotación do tos mismos¿ quo ósto hizo aporta do capital, puos al produs to do la vonta do un toto quo ora do su proplodod, cono to icon sus tostiso, fué Invortido como ayudan para adquirir un inmueblo y una tienda da ví voros”, En otro pasaje del fallo so dico qua “lguatlmanto so aliczó alpresoso lo fotecoplo dol doruxonto de comprovento cotobrado ontra tos sañoros 4os6 Evcilo Gémoz Fóxz como comprador y la softera Uyriom Trujlito Ocom co como vendodor do unas mojeras do su proplcdod oxtatontoon so l loto do tcrreno da propicdad do Ejldos Muntelpatos y ublendo cn lo caprora 90. númo ro 39-67 £o lbogus por la sumo do $20.000.c0% los Quo rocibló la vondodora, Oo to oxprosado deduco ol sentenclador, qua fuora de las roteclonos concubinarios quo oxistiaren ontro Fálix Antonio y Myriam. tambión tuve ccurrantlo una cteicdad do hecho.

EL RECURSO DE CASACION : Dentro dal ámbito do la causal primora, dos cargos fermula cl recurrente centro la Sontoncia dol Tribunal, tos quo sopán dosporhados en al orden proguosto, Corgo_Primor 0.- Acusa la sentoncio del Tribunal do quobrantar tos artícutos2833, 2129, 2.191 del C.C., 210 numcral 7:99, 505 dal C.C.Q., 627 dal C, do P,C., por aplicación indebidas 173 dal €. do P.C, por falta do apileación: 22. 1.013, 1.379 y 936 dal C.C., sin oxprosar al sontido do lo vielcción, a con- - 4uD237 sceuencio do yorros fácticos ceomotidos on ta oprecioción do los pruatas.

En procura do domostra? cl cargo, cl eoncor lo cndiliga al Tribunal tos roparos siguiontos:

a) “El documcnto do comprovonto indica ovidontemonte quo lo actora para al ála 20 do Junto do 1977, Ópeca de plono ago do la so ciedad concubinaria, to quo ostaba vorlficando cra una invorsién do dinerocn to adquisición do unas mojoras ubleadas cn lbaguá cn lo corrora 90. No. 39-07, lovantadas cn torrenos ojidalos da aso Municipio y no vondióndalos pa ra recaudar fendes con dostins a lo ceclodod de hosho, como to estimo cl fa Ito9, b) Quo si tos tostimonles rendidos por Josá Grabriol 16 poz Sarmiento, Gormán Bonilla Nornándoz y Jostis Antento Gémoz Génoz, so hubloran confrentado cen lo quo oxpresa al documento antos roforido, aquo llo prucba so habria considorado sin ofieocla probatorto.,...porqua ol documonto lo centroviorta o infirma. Aprostodo ol contrato y dosostimadoa loprucba tostifical to sesiedad do hocho no áparceo, no os figura precasal da prostancio, quoda lo simplo ceoncubinarld.....%. ttás odolanto cl rosurronte se da a lo tarca do transeri bir olgunos aportos do la pruobo tostimental y gomdto al corgo oxpresando quoo l Tribunal dosceartó cn dor por prebades tog hachas do lo demanda, siendo quo no to ostón. Corgo Segundo.”

Por ásto danurcio infrocción de los artículos 179, 220nuzarol 9 dal C. do P.C., 1057 dol C,C., por folto do aplicación y 107 dol C. do P.C., per apllerción indobida, a eonsccuencio do yorres do valoración cozoidos po? cl Tribunal cn la oproclación do las pruebas. En 0) docomvolvimicato dal cargo oxprosa quo ol sonten clodop de sogundo grado lo conccdló valor probatorioo tes tostimentdeo sdos3 Gobrlol Lópoz S,, Gormán Ganilla HB. y Josúis Antento G£moz G., 9 pa sar do habor “sido recibidos cin las formalidados proseritas on al artículo 228 numoral 9 dol C. do P.C., cualos cen la pravia Icetura do la destoracién y la oprobación do st dicho por al tostigo”, puesto quo las roforidas ¿celorcetonos Únicamonto torminan con lo oxprosión dol juzgado que lo callu-0238 fico de sor suficionto y do procedor a flrmarla cl doctaranto, Por otra parto orró el Tribunal al aceptar, como complomonto de la pruztao tostimontal, un documonto privado de venta do mojoras.

SE CONSIDERA : 1.- A tíuto de introducción conviene recordar que ta misión és la Corte, en ol émbito de ta causal primora, es lo de volar por la restaintoligencia y debida aplicación de las loyos sustanelales. Por censiguiento, cxtrofto aparceo a esto Costgnto quo el recurrente cnjutelo ol fallo del ad- -

quen por uno portlelpor de sus cenctustenos, o que protenda uno rovisión gcnoral do lo situcción do hocho planteada, como sí elertanonte so tratara do uno Instancia más, en dendo el rocurronto, ad. tibitum pudicra cnsayar unonóllsis divorso dol veriflcado por el Juzgador, paro sacar con absotuta inde cndoncio sus proplas conclustonas. 2.- Porque slondo oxtreordinario el recurso do casación yno constituyando un correctivo jurídico que propicio una torecra instoncia, os cloro qua no basto en Óste “ensayar staplemento per cl Impugnador unonólicis de la prucdba distinto dol quo hizo el Tribunal para centrapororlo al da ósto. No os suficionto hocer un oxímon más profundo o más sutil, para quo se pucdo lograr to modificación do las aprectecionos quo ad quem hoyahoecho on su contonelo, Si cl toma do discusión cn ci rozurso oxtecordinorio ro os cl plantozdo en la domanda e an tas dofonsas dal domandodo, sino lapropto sontencla rocurrida; sI ócto iltogo a ta Corto amparada cn la prosunción do acierto rotativa a que ol faltador atinó6 tonto on la apreciación do tos hcchos como cn lo apliección do los hochos como on la aplicación dol derccho, os diáfono quo pora casar al follo con baso cn quo cl sentonciodor comottó un yorro fóstico o uno do vatercción, óstos tionan que ostar demostrados plano”

mento, puos la cascción no pucdo fundarso en lo duda sino cn la cortoza?, - (C.C. do 19 do Julio do 19733 11 do cayo do 1979, aún no publicadas). 3.- Do otro lado, ha sido destrina pormanento do la Corpora ción la do quo el Juzgador goza do diseroto autenemta para apreciar to pro to tostimontal y, por constgulonto, para formorso su convicción en cada ca59. Protendor ol consor quo hoy ycrro fáctico sobre cl aserto do quo lo di- - G . cho ca un dosuncoto eontrorbo lo que afirma lo grucbo tootimsatol, sin Escostrar ol eosesiorto ovidanto o moniflooto exmatida por ol Telbunal cn al - =ócon do dieho prucda, mo posa do scr un ologoto do Instanélo, eco aquí cosatoro. lo cual $0 os do rosibo on coscclón, Eo guorto quo al cargo pelimo FO, RS 50 pjusta a Lo presoptiva Ueniza dol recurso oxtrcordimarlo, porquo fusra da quo no paga do sor una atosación propio do la Instonelo, no tomuoy tra les yorros comotides por al Tribunal cn lo apeceioción do las pruntos y conos que lo prucdo cCsumontal infirao o dasguioto lo €o linajo tostizentas, s, PUSO QUO Esp costo Último co perno do prosonto quo porolotamonto a la rolocn de cencubinato quo oxlatió antro Fáliss Antonto Manosos y la écnondon9, Ósta no so liaitó a cenvivir con cu concubinario, sino a cosorrollor, con

escocindoneio do osta situación ofcrtiva, uno laber ceongaten, con Ónimo lucrotivo do 0so lueho y osfucrzo tomíin y do porticipoción cn los pórdidas y Q.- Fuora de los fallos térmicos quo efrcca al cargo pri 270, 20 Gua Otra consistonto on quo olsunñas do tos mermas gsustarelolosGO señala lo eonguro coma infringidas par ol Felbunal, el rosurronto dajó - | sín soñalar ol sontido de su quobranto. 5.- Respdol ecarcgo tscgound a. cabo hescr cotos atras oprosicelomas: 0) Cuando una sentonelo co csusodo en cosación cn el Eno da to cousal primora y sa Yono qua al falto ¿celdo uno situación da > tinto, n9 do uno sola ner 0 O normas qua so combinan entro sí, sino > 2 otros ás, toro sentado lo Jurisprudeneto de lo Corto quo Po consuraCoro cor calal, tlano quo Invostlr la formo do lo quo to Uenica lloro propo csión Jurfdizo ceaploto, Lo cual so traguco cn que al al rocurponto no plan (2 b proposialón cofalando como vulncrados tedos tos totes fogatas quo su otíruztura oxigo, sino quo sa limito a hocor uno indicación porciol do cltos, dl otegua cs vano”, (Cos, Civ. do 18 €o noviembre do 1937, aún mo publica 233 19 do abril €o 1973, CL, 603 16 lo Junto do 1975, CLI, 1393 19 Es ju»

3 C9 1975, CLI, 1913 16 do moyo da 19003 2 do cgosto de 1935, oón no pu on codos). b) Per otra porto, ol carfetor cuténezo y dispositivo - ---0240 ¿ol recurso oxtrcerdinario do ensoción, quo lo soñiataal falla dor los lindos jurfdicos dontro do tos cuntos debo mbvepso, - no to foculta al lo pormito censlecrar oficlosamento to Infroc» ción da procoptes mo sofñatados on to ecnsura enzo vulnorados gor la sentoncio atecado, puos osf mismo es doctrina raltcrada y unifor ma lo do que sl bion ol juzgador tono la forultod “edo intorprotor to deman és cuando ósta no 09 un gcchodo do claridad y cenciolón, ro pucto, sincadorgo, conglégorar eficlopamonto al quobranto é£o nermos gcustanciolos no a cusodos,m i comblos cl consopto «o ta violeción indicado cn alla, ni aftorartos fundamentos Ch quo ol recurronto baso sus eonsuras. No pucdo, puos, to Corto, cazo Telbunol do Coscelón, eomplotor, codificar o Pccrcar un car : do tos principios togalos qua rigon costo recurso onteccralaapto? (Can. Civ. de 19 do abel do 1975, CLi, 603 16 do mayo € 1200, aón no publicada). c) Por danás, cuando lo ceusoción viero mentodo por la eau

cal primora, lao normas quo softolo to congsura cozo Infringidos per al som Enclodor do scgundo grado écbon portonceor al rango do los sustanelates, quo sen oguollas qua, on rozén do una situación fístico, cernercto, dostaran, cren. modifican o oxtinguon rotectonos Jurídicas tonblín concrotos entrotas porsenas impliecdas cn tal situación, $.- Ahora bien, cuando lo citucción Iltigtoso versa sobro uno protonción do decloraterta do oxtstoncio do una sestodod do hocho, ol impug nanto on cosación, an cl corgo scgundo quo sa cs analizando, tonía quaConunelor como quobrantedos totes aquellos preceptos quo conforman lo pro posición jurídica, entro ollo les quo versan sebro lo monclonada sesiodod. - Empcoamo r0sí ono ,ast uó, la ocuscqueedói ótrunnco . Por domós, losa rtículos sofiblodos csmo infrinaltos no Uenon ol carócter do sustanciales, pues Olgunos sen do ordan prebatorlo (Arts. 179, 107 y 220 €al C. do P.C.) ycl postanto, cn euonto so limita a ensoñar cuéndo so roguto porferta to ven tb do bionos rafeos, empezo os otributivo do dercchos y eoligocisnos, enmo to tieno gontado la jurlsprudonela do la Corto (Cas. Civ. do 27 da Junto do 1970, CXXXIV, 229), Lo dicho cs suficionto para cenctulr que tos EDPSOS RO ProsAa” RESOLUCION : En armenfa con to oaxpuosto, lo Corto Supredom aJusCalo, cn Solo do Casoción Civil, odministrando justicia cn nombro da to Ro- ¿izo do Colemblo y por cuteridad de to toy, NO CASA la sontenela do 13 o orzo do 1.985, pronunciada cn costo prezoso crdinario por ol Tribunaloaartor dal Diotrito Judielol do lbogus. Las cestos dol rozurso da eascelón corron do enrgo do - la parta Posureonto. Cóploco, Notlífíguaco y Bovuólvaso cl oxpedionto al Tri tunal do crigon.

JOSE ALEJANDRO BONIVENTO FERNANDEZ

HECTOR GOMEZ URIBE

HECTOR MARIN NARANJO

ALSERTO OSPINA BOTERO

GUMALERMO SALAMANCA MOLANO

HERNANDO TAPIAS ROCHA

INES GALVIS DE BENAVIDES

Sceroatoria

Consultar sobre este documento ...